Een proeverij van schrijvers – verslag van Het Grote Gebeuren in Forum Groningen

Voor Filter Groningen bezoek ik het literaire festival Het Grote Gebeuren, een van de laatste grote evenementen in het oude Forum. Tijdens Het Grote Gebeuren komen schrijvers en lezers samen om boeken te bespreken, voor te lezen en voorgelezen te worden, voor theater, muziek en contemplatie. Het is een evenement voor stiekeme en openlijke boekenwurmen die graag hun schrijvershelden willen ontmoeten. Vanavond staan er bekende schrijvers als Dorthe Nors, Oek de Jong en Manon Uphof op het programma, maar ook jonge debutanten krijgen een podium. Ik heb hier erg naar uit gezien – want wat is er nou fijner dan op een regenachtige novemberavond in een comfortabele bioscoopstoel te mogen luisteren naar (voor)lezingen van bekende en onbekendere schrijvers? Dit jaar lekker binnengebleven in het gure weer? Lees verder als je wilt weten waarom je volgend jaar zeker naar Het Grote Gebeuren moet gaan.

Ik begin mijn avond in bioscoopzaal 4, waar Eva Meijer wordt geïnterviewd over haar boek De Grenzen van Mijn Taal, een essay over depressie. In een interview van veertig minuten reflecteert ze met psychiater Menno Oosterhoff op dit actuele onderwerp en wat depressie nu is in onze samenleving. Eva benoemt dat depressies in onze maatschappij in de ogen van psychiaters vaak ‘opgelost’ moeten worden en ze vraagt zichzelf hardop af of dit altijd mogelijk is. ‘Bij sommige mensen slaagt therapie niet, wat ze nog een groter gevoel van mislukken kan geven.’ In plaats van oplossen, pleit ze voor het omarmen van mindere periodes in ons leven. Na afloop van dit interessante interview wandel ik rustig, langs signerende schrijvers en wijn nippende lezers, de trap af naar de foyer.

Het is intussen druk geworden en er ontstaat kortstondig een spits bij de ingang. Schrijvers en lezers wringen zich vredig langs elkaar heen. De één is op weg naar een wijntje, een ander naar een interview. In de spits valt me een bijzonder tafereel op. Een dertigtal mensen luistert in de rumoerige foyer naar Manon Uphof, die voorleest uit haar boek Vallen is als vliegen. De koptelefoons op de hoofden van de luisteraars helpt hen om Uphof goed te verstaan. Zelfs in de drukke foyer is er ruimte voor verstilling, rust en reflectie.

Van Cees Nooteboom heb ik een aantal boeken gelezen en nu ben ik benieuwd naar de persoon – alsof ik een bekende popartiest ga ontmoeten. Cees is een rustige oudere man, die met wat moeite het hoge podium van zaal 1 is opgeklommen om geïnterviewd te worden. Het publiek luistert ademloos, alsof we met zijn allen bij een verteller rond een groot vuur zijn gaan zitten. Cees vertelt over zijn pelgrimstocht langs 33 tempels in Japan. Het uitzoeken van alle tempels was een klus, zeker zonder het internet tot zijn beschikking. Na thuiskomst van zijn tocht snapte hij nog maar weinig van zijn eigen aantekeningen en besloot hij de hele tocht opnieuw te doen. Dit is tekenend voor zijn stijl: hij houdt van het onderzoek, het uitpluizen van dingen om iets goed te kunnen beschrijven. Op een nieuwe plek aanvoelen en reflecteren op hoe een omgeving is. Het is prettig en inspirerend om naar iemand te luisteren die, in deze soms gehaaste tijd, nog de tijd kan nemen.

Ik moet me weer even haasten, ditmaal om de literaire muziekvoorstelling Een Groter Gebeuren te kunnen bijwonen. Een Groter Gebeuren schetst een angstig doembeeld: het einde der tijden is nu dan eindelijk nabij. Een zogenaamde Toezichthouder heeft besloten dat het schoon genoeg is geweest en geeft de mensheid nog een week om te leven en afscheid te nemen. Een verteller leest voor uit een boek, hij neemt ons mee in zijn gedachten in een leven dat normaal, maar tegelijkertijd door de omstandigheden ook niet normaal verder gaat. Het verdriet van een pas verbroken relatie, gevoelens van eenzaamheid, hoe verhouden zulke alledaagse gevoelens zich tot zo’n plotselinge crisis als het einde van ons bestaan? De verteller begint een apocalyptische tocht naar het noorderlicht, begeleid door een variatie aan muziek. Modern klassiek wordt afgewisseld met jazz en Americana, soms zelfs een hint van synthwave. De muziek begeleidt het proces van de verteller, waar het naar binnen keren en de buitenwereld observeren met elkaar worden afgewisseld. Een Groter Gebeuren is een show die nog vaker vertoond zal worden op verschillende plekken door het hele land.

Na deze ontluisterende show laat ik me met een stuk appeltaart en een gemberthee weer tot rust voorlezen door Alexander Reeuwijk. Daar blijkt hij goed in te zijn. Rustig leest hij ons voor uit zijn boek Reizen tussen de lijnen; dwars door Indonesië met Alfred Russel Wallace. Ik besluit dat dit een goede afsluiting is van een mooie avond. Ik ben op reis geweest in verschillende belevingswerelden, van vliegende fakirs tot cactussen in Menorca, van het duiden van depressies tot omgaan met het klimaat. Er is ruimte voor mijmeringen, discussies en actualiteiten bij Het Grote Gebeuren. Ik voel me verzadigd: door te luisteren naar zoveel schrijvers voelt het alsof ik een aantal korte boeken heb gelezen. En dat smaakt zeker naar meer – volgend jaar ben ik er weer.