Interview met Afra Rijkhoff

De van oorsprong niet-Groningse Afra Rijkhoff roomt zich in de theaterscene van Groningen. Haar vrienden liet ze gechoqueerd achter toen ze Amsterdam verliet voor Leeuwarden om te gaan studeren. Inmiddels is ze verhuisd naar Groningen, waar ze zich thuis voelt als ze het station binnenrijdt, aldus Afra. Nu werkzaam bij het Forum Groningen als VERS-mama en bij het Jonge Harten theaterfestival. Daarnaast freelancet ze ook nog als docerend theatermaker. Al met al een prachtvrouw met diverse talenten waar ik mee ging wandelen langs het plantsoen en de naastgelegen pittoreske wijkjes.

Hoi Afra! Jij bent volgens mij een vrouw met heel veel energie! Heb je ook een veelzijdige baan waarin je dat kwijt kan?

Ja! Zeker weten! Ik begeleid het jongerenpanel VERS waar nu negen jongeren bij aangesloten zijn. Daar bedenken we evenementen voor jongeren tussen de 16 en 24 jaar, denk aan een openingsfeest tijdens de opening van het nieuwe Forum: ‘VUTURE’, ‘What would you do?’ en de ‘Iftar’. Daarnaast ben ik educatieheld bij het Jonge Harten theaterfestival. Dat betekent dat ik theater aantrekkelijk wil maken voor jongeren. Hoe? Door manieren te ontwerpen om het gesprek aan te gaan met hen. Daarnaast freelance ik ook nog eens als theaterdocente op verschillende scholen en theatergezelschappen. Ook heb ik een druk en gezellig sociaal leven, dus het kan soms wel voelen alsof ik 40 tabbladen in mijn hoofd open heb staan.

Ho ho ho! VERS? ‘What would you do’ en de Iftar? Vertel!

Nou, laat ik beginnen met VERS. Dat is het jongerenpanel van het Forum Groningen om jeugd meer te betrekken bij het Forum. Zodat het een plek is voor iedereen en zo inclusief mogelijk is. Met VERS zoeken we ook de diversiteit op in onze evenementen. ‘What Would You Do’ was een evenement waarop we een hele avond lang met elkaar gingen twijfelen, zoals je doet als je nog jong bent. Twijfelen over bijvoorbeeld welke school je moet kiezen, je liefde, seksualiteit, luister ik naar mijn ouders of mijn vrienden? En wat doe je bij discriminatie? Dat soort zaken. Dit was oplopend naar Het IFFRiG (International Film Festival in Groningen). De avond werd gepresenteerd door Tim den Besten. We hadden een panel met Milou Deelen, Sanne ten Wolde en Ismail Ilgun. Het panel was er zodat de presentator af en toe terug kon vallen op de feedback of meningen over de onderwerpen die werden behandeld. Milou vanuit haar perspectief met betrekking tot feminisme en slut shaming, Sanne met het oog op haar baan als filosofiedocente en Ismail is ex-treitervlogger. Door zijn reflectief vermogen heeft hij nu bijvoorbeeld veel inzicht in onderwerpen zoals reljongeren en wat er in hen omgaat.

De Iftar was een evenement geïnitieerd door Ziëd Fargi van VERS. De Iftar is de maaltijd van de Ramadan die het vasten elke dag breekt als de zon ondergaat. Dus wij hadden iedereen uitgenodigd om zijn of haar lievelingseten mee te nemen voor drie of vier personen. VERS had ook stickers gemaakt met “I fast it”, “I tried” en “I didn’t fast”. De bezoekers kregen een sticker die paste bij hun verloop van de Ramadan. Op Instagram vlogden we met de hashtag #iftarchallenge. Hierin daagden we elkaar en de volgers uit om een dag te vasten. Ik vond het heel interessant om erachter te komen waarom mensen de Ramadan deden en wat voor betekenis het voor diegene heeft. Ik ben er bewuster van gaan leven met het oog op waarom ik iets doe of wil doen. Wat zijn mijn beweegredenen ergens achter? Als sprekers hadden we Mohammed Yusuf Boss en Yaukje van Wonderen. Mohammed is danser en Islamitisch van geloof. Jaukje is creative director en niet Islamitisch. Hierdoor kreeg je een interessant gesprek tussen de twee waarbij we vragen of stellingen behandelden. De insteek van de avond was dat je tijdens het eten met andere mensen elkaar beter kan leren kennen. Wij droegen dus de gespreksstof aan en zij gingen met elkaar in gesprek erover. Ik vond de Iftar zo’n enorm succes en leerzaam dat we het hopelijk volgend jaar weer kunnen organiseren.

Wat vind je het meest belonend of anders gezegd, wat is je drijfveer voor alles wat je doet?

Mijn antwoord op deze vraag kan als een vaag verhaal klinken, hang in there, het wordt duidelijk! Mijn ouders wilden vroeger altijd heel veel kinderen krijgen, maar ze kregen er maar één en dat was ik. Ze zeiden altijd tegen mij dat ik voor tien telde. Mijn ouders waren het type ouders waarbij de deuren voor iedereen open stonden. Ze kookten altijd te veel, want je wist nooit wie er zou aanschuiven. Iedereen was welkom. Ik heb daarin heel erg meegekregen dat het bij elkaar brengen van mensen kostbaar is. En daardoor vind ik het heel dankbaar in mijn werk dat je kleine communities kan creëren die zelfvoorzienend/draaiend worden. Ik zeg ook vaak tegen VERS: “Waarom moet ik het zeggen als iemand te laat komt? Iedereen kan er wat van zeggen. We moeten het samen doen.” Het drijft mij om iets te onderzoeken met z’n allen. En het liefst ben je allemaal verschillend waardoor je verschillende inzichten en antwoorden krijgt. Dat klinkt heel mooi, maar het is niet altijd even leuk. Soms wil je gewoon je eigen mening terug horen. En of dit nou in een klas met 30 gillende kinderen is of dus bij VERS met een team. Het groepsverband en de dynamiek ervan vind ik erg inspirerend. Mensen uitdagen om hun grenzen te verleggen en samen te laten werken is zeer zeker een van mijn grootste drijfveren.

Waar moet jij voor je gevoel vaak tegenop boksen? In de breedste zin van het woord.

Ik denk toch het opboksen tegen mezelf. Het twijfelen over je eigen kunnen of prestaties. De frustratie of je jezelf zo goed mogelijk naar de ander toe hebt kunnen uitleggen. In feite spreekt iedereen een andere taal. Soms kun je elkaar gewoon niet verstaan. Daarnaast weet ik soms echt nog niet wat ik wil. Dan zeg ik “ja” tegen dingen en dan doe ik dat. En daarna denk ik dan bij mezelf, is dit nou echt wat ik wilde doen? Voor mijn gevoel houdt die twijfel nooit op. Ik voel me wel bevoorrecht dat ik überhaupt kan nadenken over die vraag. Ik denk ook dat het komt omdat ik het goede wil doen. Ik kom nog maar net kijken voor mijn gevoel, dus de drang om te presteren en om mezelf te bewijzen zit er wel echt in. Ik wil graag meer dingen doen die helemaal de mist ingaan zodat ik de stress om het falen kan loslaten, accepteren en uiteindelijk omarmen. In het taoïsme spreken ze bijvoorbeeld over een boekenkast waar al je reacties in zitten die je normaal geeft. Woede geeft huilen, blijdschap maakt je aan het lachen en ga zo maar door. Maar je kan ook bij jezelf nadenken in zo’n situatie: Ik neem een stapje terug en ga hier anders op reageren. Heel bewust. Daardoor maak je zelf je boekenplank groter en jezelf rijker als mens.

Je hebt het over jezelf vergeven en het jezelf toestaan om fouten te maken. Maar ik hoor ook veel “ik moet”. Spreekt elkaar dat niet tegen?

Hahaha, ja je hebt gelijk. Maar zoals ik al zei. Ik vind dat lastig. Misschien is dat ook wel de leeftijd. Ik hoor het veel in mijn omgeving dat mensen dezelfde druk en stress ervaren. Ik ben er zelf gewoon veel mee bezig.

Waardoor ben je gestrand in Groningen?

Ik had nooit verwacht dat ik hier zo zou komen. Ik heb in Leeuwarden gestudeerd en kom zelf uit Amstelveen. Vrienden uit Amsterdam verklaarden mij voor gek dat ik zover in het noorden ging zitten voor een studie. Maar ik ben toch gegaan. Het was heel lang raar voor me daar in Friesland. Maar ik wist ook niet wat ik in Amsterdam of Amstelveen wilde doen of studeren. Ik was echt op zoek naar rust, een plek. Ik merk nu wel elke keer als ik binnenrijd in Groningen dat ik thuiskom. Ik voel me welkom hier. Ik probeer dat zoekende waar ik mee worstel mijzelf eigen te maken. Wil ik een vaste baan? Ga ik dit altijd doen? Die vragen die je ouders ook aan je zouden stellen. Ik heb nu afgesproken om elke drie jaar een evaluatiegesprek met mezelf in te plannen.  Om stil te staan bij wat ik doe en welke kant mijn leven op gaat. Maar ik denk ook dat het rust kan geven als je bijvoorbeeld besluit: Ik ga mijn hele carrière omgooien. Barista worden in Italië en ik zie het allemaal wel. Een vriend van me zei laatst nog tegen mij toen we het erover hadden: “Je wordt vanzelf 30 en dan wordt ’t rusteloze minder.”

Ook dat alles een doel moet hebben tegenwoordig. Ik krijg steeds vaker gedachtes zoals: “Waarom moet het altijd een doel hebben?” Soms voel ik dat zelfs als ik afspreek met vrienden. Ik zou wat vaker gewoon met elkaar hangen en niks doen. Het leven is een feestje maar laten we eens een keer die slingers thuis liggen.

Waarom heb je gekozen voor theater?

Ik ben het gelukkigst op het podium. Het is doodeng maar de endorfinerush als het lukt om een succesvolle productie of stuk neer te zetten is ongeëvenaard. Het voelt alsof je dan constant in de looping van een achtbaan zit; het is kut maar eigenlijk ook heel lekker.

Wat je ook wil vertellen met theater, je kan het verhaal eigen maken en leuk vertellen. Je kan iemand tot nadenken zetten, het interactief maken, het vergroten van een thema uit de maatschappij en zo vaag presenteren als dat je wilt. Toneel als medium vind ik ontzettend cool. Het is enorm breed.

Volgens mij heb jij nieuws voor ons wat betreft VERS…

Met VERS gaan we begin december bezig met de nieuwe evenementen. Denk aan een talkshow met een panel met gesprekken over hoe je je grenzen aangeeft, hoe je omgaat met onveilig gedrag en hoe je dat weet te herkennen op het gebied van straatintimidatie, seks en liefde. We willen een avond gaan organiseren waar we een open gesprek kunnen faciliteren voor iedereen. Denk aan een huiskamersfeer met leeftijdsgenoten waar je alles kan vragen met betrekking tot deze onderwerpen. En die onderwerpen dan het liefst positief benaderen. Hoe willen we het wel? En voor mezelf, ik merk dat ik presentatieklussen erg leuk vind om te doen. Ik zou graag meer hiervan willen oppakken. Dus BNN, VPRO jeugd en Klokhuis, mochten jullie dit lezen….

Heb je nog dromen, wensen of plannen voor de toekomst? Op privégebied of op werkvlak?

Ik ben nu met een vriend van mij bezig met een empowerment installatie. Jammer genoeg gaat die zelf niet door maar we zijn er zelf nog wel veel mee bezig en hopelijk kunnen we dat project over een poos wel publiekelijk maken. Ik merk dat ik er privé veel aan heb. Je bent bezig met wat jou empowered als mens. En daardoor voel je ook waarbij jij je un-empowered voelt. Je leert jezelf beter kennen. Met VERS zou ik veel meer dingen willen organiseren in het Forum die wat afwijken van de norm. Forum is de huiskamer van de stad maar voor mijn gevoel valt er nog wel meer te winnen bij het jongere publiek zodat het vaker terugkomt en het Groninger Forum in een ander licht kan zien. Voor mezelf kan ik eigenlijk maar hele basale dingen verzinnen. Meer tijd vrijmaken voor dingen zoals lezen, nietsdoen of wandelen. Ik merk dat ik mijn creativiteit dan het meest op gang voel komen. En dat is voor mij heel waardevol.

Op 4 december van 20:00 tot 0:00 uur heeft de nieuwe VERS groep zijn debuutevent in het Forum! Let’s talk (dirty) met Kim Holland en Cesar Majorana. Een avondvullend programma over seksualiteit, liefde en straatintimidatie. Wanneer is iets seksuele intimidatie? Hoe versier je je crush anno 2020? Hoe flirt je überhaupt zonder dat een ander dat vervelend vindt? Let’s talk about it en laten we het taboe doorbreken! Klik hier voor meer informatie en kaarten.

Instagram
LinkedIn