Salam gaat angst te lijf

Nu zult u misschien denken: ‘Een muziekjournalist die over een theatervoorstelling schrijft? Mag dat?’ Nou, ja. Dat mag. Want bij het NNT en Club Guy & Roni zijn hokjes aan het verdwijnen. De twee partijen werken onder artistiek directeur Guy Weizman samen aan een nieuwe, interdisciplinaire vorm van theater waarin drama, dans, muziek en beeldende kunst samenkomen. Theater over de wereld van nu, in de taal van nu. Een proces dat al even bezig is en met als voorlopig hoogtepunt de nieuwe voorstelling genaamd Salam. Over een vader die niet weet hoe hij zijn vaderliefde moet tonen, en twee broers die uit elkaar worden gedreven. Want godsdienst.

Uw – hoop ik – gewaardeerde correspondent was uitgenodigd op de première. En daar doe ik, bij deze, een beknopt en nog veel verhullend verslag van. Te beginnen bij het begin: Een bijna leeg podium en een bijna naakte hoofdrolspeler. Abraham (Jack Wouterse) begint Salam met een lange, dystopische monoloog die veel goeds voorspelt voor de voorstelling en het tegenovergestelde voor de mensheid. Alles gaat namelijk naar de spreekwoordelijke gallemiezen. En schuldig dat ie zich voelt, die Abraham, dat zie je gelijk.

Na deze geslaagde monoloog komt de volledige cast in vol ornaat het podium op. Ik zie de bekende dansers van Club Guy & Roni, de meer op drama georiënteerde acteurs, het Asko Schönberg ensemble als huisband en een decor als een spiegel.
Wat hierna volgt is werkelijk het best te omschrijven als een achtbaan van impressies. Ik zie geweldige dansscènes en chaotische orde. Ik zie geslaagd en bijtijds ietwat onwennig (première) toneelspel met aansprekende, originele visuele ondersteuning. Ik word muzikaal verwend met folk, covers (van het goede soort) en elektronica . Ik geniet van de fijnmatige, poëtische details alsook van de bijzonder grove, gewelddadige uithalen. Dit alles afgewisseld met uiteenzettingen over een angstige man verwikkeld in een innerlijke strijd. Het is Abraham, de aartsvader, die in het oog van deze theatrale tornado staat.

Want hoe zelfverzekerd Salam als voorstelling is, zo onzeker is haar hoofdrolspeler Abraham. Salam zet Abraham namelijk niet neer als een krachtige ‘vader van vele volken’ maar als een onzekere, naakte, bange, oude man met waanbeelden en schijnoplossingen. In zijn hoofd huist twijfel als ‘Een roestige spijker waaraan getrokken wordt.’ Zo geeft Salam angst een gezicht. En het is dit gezicht dat Salam vervolgens tart, uitlacht en troost. Met humor als wapen en schoonheid als pleister.

De vervreemdende ervaring van een gepijnigde en angstige hoofdrolspeler zonder ‘ballen’ gaat niet onopgemerkt aan mij voorbij. Sterker nog, het is deze manier van spelen die de voorstelling even geweldig als bijtijds ondraaglijk maakt. Je wilt gedurende de voorstelling tegen de beste man schreeuwen dat ie moet kappen met z’n slappe gelul en actie moet ondernemen. Om de wereld te redden van de etterende wond van geloofsstrijd. Maar hoe dan?

De oplossing is volgens de makers even eenvoudig als juist. Ontdek hem en geniet tijdens je zoektocht van een muzikaal, visueel en inhoudelijk sublieme voorstelling die je nog weken bij zal blijven. Vrijdag 13 april en zaterdag 14 april in de Stadsschouwburg in Groningen. Gaan!