De Romantiek in het Noorden. Van Friedrich tot Turner | Groninger Museum

Kunstcurator Maayke Meijering Maayke zegt:

“Het Groninger Museum brengt nu voor het eerst het werk van Nederlandse, Duitse, Engelse en Scandinavische landschapsschilders bij elkaar. Verwacht dramatische luchten, hoge bergen, diepe dalen, overweldigende vergezichten, prachtige watervallen en de kracht van de natuur.”


 English

Het is winter en dat betekent een nieuwe grote tentoonstelling in het Groninger Museum. Na David Bowie en Rodin, staat het museum dit jaar in het teken van de Noord-Europese Romantiek met de tentoonstelling De Romantiek in het Noorden. Van Friedrich tot Turner. De Romantiek (ruwweg 1800-1850) is als stroming veel breder dan alleen schilderkunst. Het was een nieuwe denkwijze, een ‘state of mind’ in kunst, muziek, literatuur, filosofie en politiek, die zich zeer bewust afzette tegen de sterke nadruk op rede en ratio die tijdens de Verlichting zo de boventoon voerden. De Verlichting had dan veel goeds gebracht, maar met de grote nadruk op de rede, werd de waarde van het gevoel vergeten.

In een tegenreactie namen kunstenaars, schrijvers en denkers de subjectieve ervaring als uitgangspunt: introspectie, verbeelding, emotie, intuïtie, spontaniteit, spiritualiteit, individualiteit en passie voerden nu de boventoon. Het is daarom ook het moment dat het ‘moderne’ idee van de kunstenaar als eenzaam genie vol weltschmerz ontstond. Met de Franse Revolutie en de Napoleontische oorlogen aan het einde van de achttiende eeuw stond het politieke en sociale leven op losse schroeven, met opkomende nationalistische gevoelens als gevolg. Kunstenaars trokken er massaal op uit hun eigen geschiedenis, verhalen en landschap te herontdekken. Ze zagen de natuur als ‘bezield’, een plaats waar ze tot zichzelf en een hogere macht konden komen. Tijdens de Romantiek kwam zo het landschap als onderwerp an sich voor het eerst tot grote bloei – afgezien van Nederlandse landschappen tijdens de Gouden Eeuw, zoals de bekende wolkenluchten van Jacob van Ruysdael.

Het Groninger Museum brengt nu voor het eerst het werk van Nederlandse, Duitse, Engelse en Scandinavische landschapsschilders bij elkaar. Verwacht dramatische luchten, hoge bergen, diepe dalen, overweldigende vergezichten, prachtige watervallen en de kracht van de natuur. De grote namen William Turner en Caspar David Friedrich moeten bezoekers trekken, maar de echte verrassing is de grote kwaliteit van al die kunstenaars waar we nog nooit van gehoord hadden. Dit is een tentoonstelling die niet iedereen aanspreekt, het zijn immers allemaal ‘maar’ landschappen. Toch is er veel te zien en te ontdekken voor wie de tijd neemt: de atmosferische werken van Turner, de vele schilderijen van maanverlichte taferelen, de enorme sublieme werken in de middenzaal (probeer je eens voor te stellen hoe je je voelt als je onderaan die enorme waterval zou staan, huiver je net zo aangenaam als de kijkers destijds?), de grote en kleine drama’s die je tegenkomt door de hele tentoonstelling, de citaten op de muren, de weergave van verschillende weersomstandigheden en welke geur hangt er nou in de middenzaal…?

De Romantiek in het Noorden. Van Friedrich tot Turner
tot en met zondag 6 mei
 15 (volwassenen) • 10 (studentenpas) •  gratis (studenten uit Groningen)
Groninger Museum

Kunstcurator Maayke Meijering Maayke says:

“The Groninger Museum brings the work of Dutch, German, English, and Scandinavian landscape painters together for the first time . Expect dramatic skies, high mountains, deep valleys, overwhelming vistas, gorgeous waterfalls, and the power of nature.”


Winter is here, which means there’s a new exhibition in the Groninger Museum. After David Bowie and Rodin, this year the museum revolves around the North-European Romanticism with the exhibition Romanticism in the North. From Friedrich to Turner. Romanticism (roughly 1800-1850) as a movement was much broader than just painting. It was a newfound way of thinking, a state of mind in art, music, literature, philosophy, and politics, which very consciously rebelled against the strong emphasis on reason and ratio that was so dominant during the Enlightenment. The Enlightenment may have brought us a lot of good things, but with the emphasis on reason, the value of feeling was forgotten.

In a contra reaction, artists, writers, and thinkers took the subjective experience as a vantage point: introspection, imagination, emotion, intuition, spontaneity, spirituality, individuality, and passion now became dominant. It is the moment the ‘modern’ idea of the artist as a lonesome genius filled with weltschmerz emerged. With the French Revolution and the Napoleonic wars at the end of the 18th century, the political and social foundations of life were called into question, leading to the uprising feelings of nationalism. Many artists went out to discover their own history, stories, and nature. They considered nature as something spirited, a place where they could connect to themselves as well as to higher powers. Apart from the Dutch landscapes painted in the Golden Age, like the cloudy skies by Jacob van Ruysdael, the landscape as a topic in itself became popular for the first time during this period of romanticism.

The Groninger Museum brings the first time the work of Dutch, German, English, and Scandinavian landscape painters together for the first time. Expect dramatic skies, high mountains, deep valleys, overwhelming vistas, gorgeous waterfalls, and the power of nature. The great names William Turner and Caspar David Friedrich should attract the visitors, but the real surprise lies in the tremendous quality of all those artists we’d never even heard of. This is an exhibition that will not appeal to everyone, they are after all merely landscapes. Yet there is a lot to discover for those who take the time: the atmospheric works by Turner, the many painting of moonlit scenes, the enormous sublime pieces in the middle room (try to imagine how it would feel to be under that waterfall, do you shiver just as pleasantly as the viewer from that time?), the big and small dramas you encounter throughout the exhibition, the quotations on the walls, the display of all those different weather types, and what is that scent in the middle room…?